Асосий мазмунга ўтиш
şirinzabon

Мақолалар

Х ва Ҳ: қайси бирини ёзиш керак?

Х ва ҳ ни адаштириш осон: оғзаки нутқда улар кўпинча ўхшаш эшитилади. Ёзувда эса фарқи бор, баъзан сўзнинг маъноси ҳам шунга боғлиқ.

Икки хил товуш

  • Х тилнинг орқа қисмида, чуқурроқ ҳосил бўлади: хабар, хўроз, бахт, ахборот, мих.
  • Ҳ бўғизда ҳосил бўлади, енгил нафасга ўхшайди: ҳосил, ҳамма, баҳор, ислоҳ, никоҳ.

Иккаласи битта сўзда ҳам учрайди: хоҳиш.

Ҳарф ўзгарса, маъно ўзгаради

Х биланҲ билан
шох (дарахт шохи)шоҳ (подшоҳ)
хол (теридаги хол)ҳол (аҳвол)
хам (эгилган)ҳам (яна, шунингдек)
хуш (ёқимли)ҳуш (эс-ҳуш)

Қандай эслаб қолиш мумкин

  • Сўзни секин ва аниқ айтинг. Товуш томоқ тубида қирилиб чиқса, х ёзилади. Нафас каби енгил чиқса, ҳ ёзилади.
  • Иккилансангиз, имло луғатига қаранг. Кўп ишлатиладиган сўзларни бир марта тўғри ёдлаб олиш кифоя.

Кўп ишлатиладиган сўзлар

  • Х билан: хато, хат, халқ, хона, хурсанд, хизмат, тарих, шахс.
  • Ҳ билан: ҳар, ҳозир, ҳафта, ҳаво, ҳаёт, шаҳар, раҳмат, меҳнат.

Манба: Ўзбек тилининг асосий имло қоидалари, 29- ва 30-бандлар.

Барча мақолалар