X va H: qaysi birini yozish kerak?
X va h ni adashtirish oson: ogʻzaki nutqda ular koʻpincha oʻxshash eshitiladi. Yozuvda esa farqi bor, baʼzan soʻzning maʼnosi ham shunga bogʻliq.
Ikki xil tovush
- X tilning orqa qismida, chuqurroq hosil boʻladi: xabar, xoʻroz, baxt, axborot, mix.
- H boʻgʻizda hosil boʻladi, yengil nafasga oʻxshaydi: hosil, hamma, bahor, isloh, nikoh.
Ikkalasi bitta soʻzda ham uchraydi: xohish.
Harf oʻzgarsa, maʼno oʻzgaradi
| X bilan | H bilan |
|---|---|
| shox (daraxt shoxi) | shoh (podshoh) |
| xol (teridagi xol) | hol (ahvol) |
| xam (egilgan) | ham (yana, shuningdek) |
| xush (yoqimli) | hush (es-hush) |
Qanday eslab qolish mumkin
- Soʻzni sekin va aniq ayting. Tovush tomoq tubida qirilib chiqsa, x yoziladi. Nafas kabi yengil chiqsa, h yoziladi.
- Ikkilansangiz, imlo lugʻatiga qarang. Koʻp ishlatiladigan soʻzlarni bir marta toʻgʻri yodlab olish kifoya.
Koʻp ishlatiladigan soʻzlar
- X bilan: xato, xat, xalq, xona, xursand, xizmat, tarix, shaxs.
- H bilan: har, hozir, hafta, havo, hayot, shahar, rahmat, mehnat.
Manba: Oʻzbek tilining asosiy imlo qoidalari, 29- va 30-bandlar.